पृष्ठभूमि

प्रत्येक व्यक्तिको जीवनको अधिकार मानव अधिकार हो।यो कसैले दिएर दिईने विषय नभई मानिस भएर जन्मिएको कारण स्वतः प्राप्त हुन्छ।यो प्राकृतिक, जन्मसिद्ध, नैर्सर्गिक, अवशिष्ट एवं आधारभुत अधिकारको रुपमा रहेको हुन्छ।महिला भएको कारणबाट खण्डित वा वञ्चित गरिएका अधिकारको खोजी अनि मर्यादितरुपमा बाँच्न पाउने र मानवको रुपमा पाउनु पर्ने महिलाको अधिकार, निश्चितरुपमा अलग विषय नभई मानव अधिकारकै विषयबस्तु हुन। मानव अधिकारको विषयलाई लैङ्गकि संवेदनशील भएर नहेरिदा वा व्यवहार नगरिदा कतिपय अवस्थामा जैविक भिन्नता भएको कारण महिलाले उपभोग वा उपभोग गर्न पाउने अधिकार कटौती हुने गरेको हुँदा महिला अधिकारको विषयलाई प्राथमिकतामा राखेर हेरिनु पर्ने स्थिति विश्वव्यापी रुपमानै रहेको छ। त्यसलाई सम्बोधन गर्न संयुक्त राष्ट्र संघबाट सन् १९७९ मा महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि साथै यसको पालनाको प्रत्याभूतिको लागि सन् २००० मा यसकोर् इच्छाधिन आलेख समेत पारित भएको छ।

सन् १९९० मार्च ८ मा विश्वका केही प्रबुद्ध महिलाहरुले संगठित रुपमा थालनी गरेको प्रयासलाई कदर गर्दै सोही दिनको स्मरणमा प्रत्येक वर्षमार्च ८ तारिखका दिनलाई अन्तराष्ट्रिय महिला दिवसको रुपमा मनाउन शुरु गरिएको हो। समाजको आधा हिस्सा ओगटेको महिलाको अवस्थालाई सुधार नगरिए सम्म समाजको अग्रगामी परिवर्तन सम्भव हुन सक्दैन भन्ने कुरामा आजको दिन सम्म आईपुग्दा विश्व जनमत ऐक्यवद्ध भएको पाईन्छ। यसै तथ्यलाई मनन गरी ९२ औ अन्तराष्ट्रिय महिला दिवसको पुर्व सन्ध्यामा २०५८ साल चैत्र २३ गते -७ मार्च, २००२) राष्ट्रिय महिला आयोग गठन भएको थियो। आज १०१ औं अन्तराष्ट्रिय महिला दिवस मनाई रहँदा आयोग १० औं वर्षा प्रवेश गरेको छ।

यस अवसरमा अन्तराष्ट्रिय महिला आयोगको संस्थागत विकासमा योगदान पुर्याउने तमाम नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरुमा अन्तराष्ट्रिय महिला आयोग हार्दिक कृतज्ञता व्यक्त गर्दछ।